Seramik öğrenmenin belki de en güzel taraflarından biri, hiçbir zaman gerçekten bitmemesidir.

Çamuru tanıdıkça yeni sorular ortaya çıkar; bir tekniği öğrendiğinizi düşündüğünüz anda başka bir sanatçının aynı malzemeye tamamen farklı bir şekilde yaklaştığını görürsünüz. Çünkü seramik yalnızca teknik bilgiden ibaret değildir. Ellerimizin alışkanlıkları, malzemeye yaklaşımımız, estetik anlayışımız ve hatta problem çözme biçimimiz zamanla üretim dilimizin bir parçasına dönüşür.

Tam da bu nedenle farklı seramik sanatçılarının masterclass’larına katılmak, yalnızca yeni teknikler öğrenmek değil; farklı üretim biçimleriyle karşılaşmak ve kendi seramik dilimizi geliştirmek için alan açmaktır.

Seramikte Tek Bir Doğru Yoktur

Aynı çamur, aynı torna ve hatta aynı form…

Fakat iki farklı sanatçının elinde sonuç tamamen farklı olabilir.

Bir sanatçı formu milimetrik bir hassasiyetle kontrol ederken, bir diğeri çamurun doğal hareketine alan bırakabilir. Biri kusursuz yüzeyler ararken, başka biri parmak izlerini veya üretim sürecinin izlerini çalışmasının önemli bir parçası hâline getirebilir.

Bu farklılık bize seramikte her zaman tek bir doğru olmadığını gösterir.

Bir masterclass sırasında yalnızca eğitmenin ne yaptığını değil, neden o şekilde yaptığını gözlemlemek de son derece değerlidir. Çünkü bazen yıllardır kullandığımız bir yöntemin başka bir yolunu görmek, kendi pratiğimizde yeni bir kapının açılması için yeterlidir.

Her Sanatçı Kendi Deneyimini Beraberinde Getirir

Bir sanatçının geliştirdiği teknik, çoğu zaman yıllar süren denemelerin, başarısızlıkların, araştırmaların ve tekrarların sonucudur.

Masterclass’ların en değerli taraflarından biri de bu birikime doğrudan ulaşabilmektir.

Bir kitabın veya videonun bize bir tekniğin aşamalarını göstermesi mümkündür. Ancak deneyimli bir sanatçıyla aynı atölyede çalışmak; malzemenin ne zaman doğru kıvama geldiğini, bir formun neden çöktüğünü, hangi küçük hareketin sonucu değiştirdiğini veya beklenmedik bir problem karşısında nasıl çözüm üretildiğini gözlemleme fırsatı verir.

Bazen yıllar içinde edinilmiş küçücük bir bilgi, kendi çalışma yöntemimizde büyük bir değişiklik yaratabilir.

Teknik Öğrenmekten Daha Fazlası

Masterclass denildiğinde akla ilk olarak yeni teknikler gelir.

Elbette porselen, torna, sır, dekorasyon, yüzey, renklendirme veya farklı şekillendirme yöntemlerini öğrenmek bu deneyimin önemli bir parçasıdır. Ancak iyi bir masterclass’ın kazandırdığı şey bunun çok ötesindedir.

Bir sanatçının form oluştururken verdiği kararları görmek, malzemeyle kurduğu ilişkiyi gözlemlemek, çalışmalarını nasıl geliştirdiğini anlamak ve kendi pratiği hakkında konuşmasını dinlemek bize başka bir perspektif kazandırır.

Aslında öğrendiğimiz yalnızca “nasıl yapılır?” değildir.

Zamanla daha önemli bir soru sormaya başlarız:

“Ben bunu nasıl yapmak istiyorum?”

Alışkanlıklarımızdan Çıkmak Yaratıcılığı Besler

Uzun süre aynı tekniklerle ve aynı çalışma düzeniyle üretmek doğal olarak bazı alışkanlıklar oluşturur.

Bu alışkanlıkların bir kısmı bize hız ve kontrol kazandırır. Ancak bazen farkında olmadan üretim alanımızı da daraltabilir.

Daha önce hiç kullanmadığımız bir araç, farklı bir çamur, alışık olmadığımız bir şekillendirme yöntemi veya bambaşka bir yüzey yaklaşımı ilk anda bizi konfor alanımızın dışına çıkarabilir.

Tam da burada yeni ihtimaller ortaya çıkar.

Masterclass sırasında öğrendiğimiz tekniği daha sonra birebir kullanmasak bile, o deneyim başka bir fikrin başlangıcı olabilir.

Çünkü yaratıcılık çoğu zaman bildiklerimizi tekrar etmekten değil, daha önce yan yana getirmediğimiz fikirleri buluşturmaktan doğar.

Kendi Seramik Dilimizi Bulmak İçin Önce Farklı Dilleri Tanımamız Gerekir

Bir sanatçının stilini kopyalamak ile ondan öğrenmek arasında önemli bir fark vardır.

Masterclass’ın amacı eğitmenin yaptığı parçaların aynısını üretmek değil; onun geliştirdiği yöntemleri anlamak, deneyimlemek ve sonrasında bu bilgiyi kendi pratiğimiz içinde dönüştürebilmektir.

Farklı sanatçılarla çalıştıkça hangi yaklaşımların bize yakın olduğunu, hangilerinin olmadığını daha iyi anlamaya başlarız.

Bir eğitmenden öğrendiğimiz şekillendirme yöntemini başka bir sanatçıdan öğrendiğimiz yüzey tekniğiyle birleştirebilir; zaman içinde bunlara kendi deneyimlerimizi ekleyebiliriz.

Böylece öğrendiğimiz her yeni yöntem, kişisel üretim dilimizi oluşturduğumuz daha büyük bir araç kutusunun parçasına dönüşür.

Masterclass Aynı Zamanda Bir Paylaşım Alanıdır

Seramik çoğu zaman bireysel bir üretim süreci gibi görünse de güçlü bir topluluk kültürüne sahiptir.

Masterclass’larda yalnızca eğitmenden öğrenmeyiz.

Aynı masanın etrafında farklı şehirlerden, ülkelerden ve üretim geçmişlerinden gelen insanlarla çalışmak; onların sorularını, yöntemlerini ve çözüm biçimlerini görmek de deneyimin önemli bir parçasıdır.

Birinin sorduğu soru sizin hiç düşünmediğiniz bir noktayı açabilir. Bir başkasının yaptığı deneme yeni bir fikir verebilir.

Atölyede başlayan sohbetler bazen yeni dostluklara, iş birliklerine ve yıllarca devam eden profesyonel bağlantılara dönüşebilir.

Bu nedenle masterclass yalnızca bir eğitim programı değil, aynı zamanda ortak bir üretim ve paylaşım alanıdır.

Başlangıç Seviyesindeyken Masterclass’a Katılmalı mıyız?

Masterclass kavramı bazen yalnızca profesyonel veya ileri seviyedeki seramikçilere yönelikmiş gibi algılanabilir.

Oysa programın seviyesi uygun olduğu sürece başlangıç aşamasında farklı sanatçılarla karşılaşmak son derece değerli olabilir.

Henüz üretim alışkanlıklarımız tam olarak yerleşmeden farklı yöntemleri görmek, seramiğin ne kadar geniş bir alan olduğunu anlamamıza yardımcı olur.

İleri seviyedeki katılımcılar içinse aynı deneyim başka bir anlam taşır: yıllardır kullanılan yöntemleri yeniden sorgulamak, teknik bilgiyi derinleştirmek ve mevcut üretim pratiğini yeni bir bakış açısıyla değerlendirmek.

Yani aynı masterclass, farklı seviyelerdeki katılımcılara farklı şeyler öğretebilir.

Sonunda Kendi Yolumuza Dönüyoruz

Farklı sanatçılardan öğrenmenin amacı sürekli yeni teknikler biriktirmek değildir.

Asıl değer, öğrendiklerimizin arasından bize ait olanı seçebilmekte yatar.

Bir masterclass’tan bir şekillendirme hareketi, diğerinden bir yüzey yaklaşımı, başka bir sanatçıdan malzemeye dair küçük ama önemli bir bilgi alabiliriz.

Zamanla bütün bu deneyimler birbirine karışır.

Ve bir noktadan sonra artık hangi bilginin nereden geldiğini düşünmeden, kendi ellerimizin doğal diliyle üretmeye başlarız.

Belki de masterclass’ların en değerli tarafı tam olarak budur:

Başka sanatçıların dünyasına kısa süreliğine girerek, sonunda kendi dünyamızı biraz daha iyi tanımak.

DOT Ceramics International Masterclasses

DOT Ceramics’te masterclass programlarımızı oluştururken farklı ülkelerden, farklı tekniklerden ve farklı üretim disiplinlerinden sanatçıları Sapanca’da bir araya getirmeyi amaçlıyoruz.

Porselenden çömlekçi tornasına, yüzey ve dekorasyon tekniklerinden sır araştırmalarına kadar her programın katılımcıya başka bir bakış açısı kazandırmasını; yalnızca yeni bir teknik öğretmekle kalmayıp yeni sorular sordurmasını istiyoruz.

Çünkü bizim için öğrenmek, bir tekniği tekrar edebilmekten çok daha fazlası.

Öğrenmek; görmek, denemek, paylaşmak ve sonunda kendi yolunu bulmaktır.

LEARN · CREATE · SHARE